 |
Di dirokede iro |
 |
|
Rojek wek îro... 1639 Fîlozafê Mezin, Îdrîsê Bedlîsî; yêkû bi eslê xwe Kurde, liser banga Siltan Selîm, Îdrîsê Bedlîsî, bangî hemî Mîr û Beglerên Kurda û Serok Eþîran kir, bi hevre peymanek girêdan, bi Siltan Selîm re hevalbendî kirin. Ew þerê giran û mezin, yêkû di navbera, Sefewîayan û Osmaniyan da, ji holê rakirin, di vî encamê da, Sefewî tekçûn, serkevtin bu para Siltan Selîm. Kurdistan, weke Heremên Azad, girêdayî bi Osmaniya ve ma...
Piþtê cenga Çaldiranê (1514) di navbera Osmanî û Îranî yan de þer û cenge li ser Kurdistanê, nêzîkî 130 salî dewam kir. Heta ku di sala 1639 an de Osmanî û Sefewî li hev hatîn û li bajarê Qesra Þîrîn civiyan peymana Qesra Þîrînê (1639) çekirin. Piþtî vê peymanê, herêma Erdelan ji Îranê re dima, herêma Mukrî û Þehrezur (Silêmanî) jî ket destê Osmaniyan. Herêmên Kurdistanê yên din, weke mîrnîsîna Cizîrê, Umadiye, Soran û Baban jï, li ser rewþa xwe ya berê man. Lê, ceng û þer ji Kurdistanê xilas nebûn. Ji aliyekî þerê bira-kujî yê, ji aliyek dinda jî, istila û dagirkeriya Osmanî û Îranî yan. Heya sala 1831 peymana Qesra Þîrîn bi her rewþ û bendên xwe cih girt û Kurdistan bi tecayî ket bin destê wan û di navbera wanda hate bêþkirin û bû du parçe...
Di Sedsala 17 de û 07-17 ê Gûlana 1639 de, bi rêya, Fîlozafê Mezin, Îdrîsê Bedlîsî yê Kurd, Peymana Qasra Þîrîn, di navbere Þahê 1. Ebbas û Siltanê Osmaniyan Muradê 4. da hat pêk anîn. Di vê paymanê de, Kurdistan bu du beþ, beþek ket bin metîgerî ya Îranê û beþek ma dibin metîgerî ya Osmani yan de.
|
|
|
 |
| |
Mihemedê Seîd Axa Deqorî Lehengê Sînema Amûd'ê
(439 gotin) (4838 car hat xwendin) 
Mihemedê Seîd Axa Deqorî Lehengê Sînema Amûd'ê
Wek ku diyare di roja 13. 11. 2006 an de, 46 sal di ser þewata sînema ( Azadî ) re li Amûdê derbas dibin. Ew sînemeya ku di roja 13. 11. 1960 î de, 280 zarokên kurdan têde hatin þewitandin û ku ku îsal 78 sal di ser roja jidaykbûna lehengê wê sînemê re, Mihemedê Seîd Axayê Deqorî re dibuhire.
Bi vê helkeftinê, pêwîste ku em wî bibîr bînin, çiko mirov nikare li dor bûyera sînemê raweste bê ku navê lehengê wê Mihemedê Seîd Axa ( Bavê Fehed ) ji bîr bike .
Ew di sala 1928 an de li Amûdê ji dayka xwe re çêbûye. Di eynê salê de, sînor bi rengekî fermî di navbera Serxetê û Binxetê de hatiye danîn, û fransîzan Cizîr bi tevayî dagir kirine. Di sala 1937 an de Amûdê bi firokên Fransîzan hatiye þewitandin û bavê wî Seîd Axa ji Amûdê revyaye, xwe li çiyayê Þingalê girtiye û xelkên Amûdê derbiderî mane...ji wê hingê ve ji Amûdê re tê gotin ( Amûda Þewitî ) an Amûda Bavê Mihemed ..
Mihemed biçûkaniya xwe li Amûdê wek ya tevî xelkên wê derbaskiriye, û çîroka evîndariya wî bi ciwneke Kurd re, bûye perçak ji folklorê kurdî ..
Di roja 13.11.1960 î de, ango ji berî 46 salan ve, li çayxaneyeke Amûdê rûniþtî bû, jêre gotin: Agir bi sînema Azadî ( ya ku tekane sîneme bû li Amûdê ) ketiye ..Hingê ji cihê xwe çem bû û berê xwe da sînema malwêran, êrîþî nav rivîna agirê sînemê kir û zarok derxistin...hina jêre got:Va kurê te Fehed ji sînemê derketiye, tiþtek pê nehatiye...
Wî li wan vegerand û got : Tev zarokên min in.... û bê hedan, zarok ji nav rivîna agirê dojeha sînemê rizgar kirin... ta ku stûnek agirî bi serde hat xwarê û canê wî jî tevî canê wan 280 zarokên kurdan çû buhiþta rengin..Hêjayî gotinê ye ku Fehed kurê wî yê tekane ye.
Rehmeta Xwedê li canê wî û canê tev þehîdên Kurdistanê bibare.
Qamiþlo, 03. 10. 2006
Konê Reþ http://www.xoybun.com/extra/slide/Unbenannt-2.swf
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Newroz_Kurdistan_PDK_Xoybun_x1.jpg
http://www.pdk-xoybun.com/nuceimages/Nexise_Kurdistane_PDK_b.jpg
|
[ Vegere: Konê Reþ | Indeksa Beþan ] |
|
|